Ο ΑΓΙΟΣ ΙΛΑΡΙΩΝ Ο ΜΕΓΑΣ, ΟΣΙΟΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ

Εισαγωγή

Ο Όσιος γεννήθηκε γύρω στα 290 σ’ ένα χωριό κοντά στη Γάζα της Παλαιστίνης από ειδωλολάτρες γονείς. Όταν πολύ νέος πήγε στην Αλεξάνδρεια για σπουδές, έγινε Χριστιανός και μαθήτευσε για λίγους μήνες κοντά στον Μέγα Αντώνιο.

Δεκαπέντε χρονών γύρισε στην πατρίδα του, μοίρασε την περιουσία του και αφοσιώθηκε στην άσκηση. Ήταν ο πρώτος μοναχός στα μέρη εκείνα. Γρήγορα γύρω απ’ αυτόν συνάχθηκαν κι άλλοι Χριστιανοί, που ποθούσαν τη ζωή της ησυχίας και της άσκησης. Έτσι βοήθησε στη διάδοση του μοναχισμού σ’ όλη τη χώρα.

Επειδή στην Παλαιστίνη επικρατούσε ακόμη η ειδωλολατρία, ο Όσιος δεν παρέλειψε και το μεγάλο καθήκον για τη διάδοση του λόγου του Θεού. Πολλοί είναι οι άνθρωποι που γνώρισαν από το κήρυγμα του τη νέα πίστη. Εγκατέλειψε τα εγκόσμια το 371. Η μνήμη του γιορτάζεται την 21η Οκτωβρίου.

Μετά από ένα καταπληκτικό θαύμα, ο Ιλαρίων έγινε πασίγνωστος και μεγάλα πλήθη ασθενών με ποικίλες αρρώστιες έτρεχαν να πάρουν την ευλογία του και με τις προσευχές του να γιατρευτούν. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς ήταν ειδωλολάτρες, αλλά ενθουσιασμένοι από τις πλούσιες δωρεές του Θεού που μοιράζονταν με τα χέρια του ασκητή, πίστευαν και έμπαιναν στην Εκκλησία. Μάλιστα πολλοί ακολουθούσαν και τη μοναχική ζωή κι αφιέρωναν έτσι τον εαυτό τους στον Κύριο που τους χάρισε την υγεία τους.

Άλλωστε στα μέρη εκείνα γύρω στον Ιορδάνη, για πρώτη φορά, με τον όσιο Ιλαρίωνα, έκανε την εμφάνισή του ο μοναχισμός. Αυτός ήταν ο πρώτος δάσκαλος και καθηγητής της ουράνιας πολιτείας των μοναχών, απεσταλμένος του Θεού, όπως ο γέροντας Αντώνιος στην Αίγυπτο, να θεμελιώσει το αγγελικό πολίτευμα στην Παλαιστίνη.

Κάποιος ειδωλολάτρης από τη Γάζα, καθώς οδηγούσε το άρμα του, πιάστηκε κι έμεινε ξερός, έτσι που δεν μπορούσε να κινήσει κανένα από τα μέλη του. Οι φίλοι του τον κουβάλησαν στο μοναστήρι του Ιλαρίωνα και τον απόθεσαν στα πόδια του Οσίου. Ο παράλυτος, που μόνο ή γλώσσα του υπάκουσε στο νου του, παρακαλούσε τον άγιο να τον λυτρώσει από τη μεγάλη συμφορά του.

Ο Ιλαρίων του είπε·

– «Δεν μπορώ να κάνω τίποτα για σένα, προτού ομολογήσεις την πίστη σου σ’ Αυτόν που πρόκειται να σε θεραπεύσει».

Τότε ο ηνίοχος δήλωσε με σταθερότητα, πως «πιστεύει στο Χριστό και πως θα παρατήσει την τέχνη του και θ’ αφιερωθεί στην υπηρεσία του Θεού». Αμέσως έγινε καλά κι εκπλήρωσε την υπόσχεση του έγινε μοναχός στο μοναστήρι του Ιλαρίωνα.

Κάποτε ο άγιος Ιλαρίων, πηγαίνοντας με συνοδεία μαθητών του να επισκεφτεί έναν ασκητή που μόναζε στην έρημο της Κάδης, θα περνούσε από την πόλη Λούζα. Εκείνη ακριβώς την ημέρα γίνονταν στην πόλη αυτή γιορτές προς τιμήν του Εωσφόρου και της Αφροδίτης κι είχε μαζευτεί πολύς κόσμος από τα περίχωρα, ακόμα και Σαρακηνοί από τους κοντινούς συνοικισμούς.

Μόλις αυτό το πλήθος πληροφορήθηκαν πως έρχεται ο Ιλαρίων, άφησαν το γλέντι και τις θυσίες· αν και ειδωλολάτρες τον τιμούσαν πολύ γιατί είχαν ακούσει για τα θαύματα του. Μαζεύτηκαν λοιπόν άντρες, γυναίκες και παιδιά και βγήκαν στις παρυφές της πόλης να τον υποδεχτούν. Μόλις τον είδαν να ’ρχεται, έτρεξαν με βαθύ σεβασμό κοντά του ικετεύοντας να τους ευλογήσει.

Ο άγιος με πολλή χαρά δέχτηκε την εκδήλωση της αγάπης τους κι άρπαξε την ευκαιρία να σπείρει στις καρδιές τους το λόγο του Θεού.

– «Τι συναχθήκατε ταλαίπωροι, τους λέει, σε τούτη την πόλη και λατρεύετε τα άψυχα μάρμαρα και τους δαίμονες που φωλιάζουν μέσα στα τεμένη της απάτης; Προσκυνήστε τον αληθινό Θεό, που δημιούργησε και σας και τη γη και τον ουρανό και κάθε ύπαρξη. Αφήστε την πλάνη, ελάτε στην Αλήθεια».

Μετά γύρισε τα μάτια στον ουρανό και για πολλή ώρα προσευχήθηκε δακρυσμένος, παρακαλώντας το Θεό να τους οδηγήσει στο δρόμο της σωτηρίας. Στράφηκε, ύστερα, στο λαό και τους λέει:

– «Αν πιστέψετε στον Κύριο Ιησού Χριστό και προσκυνήσετε το άγιο όνομα του, η μεγάλη συγκατάβαση και φιλανθρωπία του, θα σας αξιώσει να μετάσχετε αμέσως στα Μυστήρια της Εκκλησίας».

Όλοι μαζί, τότε, και χωρίς καμιά αντίρρηση διακήρυξαν την πίστη τους στον Σωτήρα κι ο Ιλαρίων έδωσε εντολή ν’ αρχίσει την ίδια στιγμή το κτίσιμο του πρώτου ναού της πόλης, με υλικά από τα είδωλα, που εν τω μεταξύ κατέστρεψαν.

Με αγαλλίαση περισσή ετοιμάστηκαν όλοι για το βάπτισμα και πρώτος προσήλθε ο ειδωλολάτρης ιερέας. Ήταν στεφανωμένος και κοσμημένος, μα μόλις έφτασε μπροστά στον άγιο, έριξε κατά γης όλα του τα στολίδια και προχώρησε στην κολυμβήθρα. Ακολούθησαν οι άλλοι και αργά το βράδυ, αφού είχε συντελεστεί ή μεταστροφή τόσων ανθρώπων, ο Ιλαρίων συνέχισε το δρόμο του για να συναντήσει τους μαθητές του.

Ανάμεσα στις μεγάλες μορφές των Οσίων Ασκητών της αρχαίας εποχής είναι ο Άγιος Ιλαρίων, του οποίου η Εκκλησία σήμερα γιορτάζει την μνήμη.
Ο Άγιος Ιλαρίων είναι σύγχρονος σχεδόν του Μεγάλου Αντωνίου. Στην πρώτη συνάντησή τους κι ενώ ακόμη ο Ιλαρίων ήταν δεκαέξη ετών κι άρχιζε τώρα τον ασκητικό του βίο, ο Αντώνιος τον ωνόμασε "νέον άστρον του ουρανού".

Η μελέτη του βίου των μεγάλων Ασκητών μας κάνει να θαυμάζουμε τον ηρωϊσμό των αγίων εκείνων ανθρώπων, που δεν μαρτύρησαν μια φορά στη ζωή τους, αλλά όλος τους ο βίος ήταν ένα ανδρειότατο μαρτύριο, που με την θέλησή τους και με χαρά το ζητούσαν και το σήκωναν οι μεγάλοι εκείνοι αναχωρηταί.
Οι άνθρωποι έμαθαν να ονομάζουν ηρωϊσμούς άλλες πράξεις κι άλλα κατορθώματα, μα είν’ αλήθεια πως από τους πιο μεγάλους ηρωϊσμούς και το μεγαλύτερο κατόρθωμα είναι η υποταγή της σαρκός και η νίκη του κόσμου.

Ο Όσιος Ιλαρίων ο Μέγας, γεννήθηκε στα χρόνια του Μ. Κωνσταντίνου. 
Η κωμόπολη στην οποία ανατράφηκε ονομαζόταν Θαβαθά, πέντε μίλια μακριά από τη Γάζα.
Οι γονείς του ήταν πλούσιοι ειδωλολάτρες. Στην επιθυμία τους να σπουδάσουν όσο γίνεται καλύτερα το γιο τους, έστειλαν αυτόν στην Αλεξάνδρεια.

Εκεί, ο Ιλαρίων γνώρισε τη χριστιανική πίστη, την αγάπησε και βαπτίσθηκε χριστιανός.
Έγινε μιμητής του Μ. Αντωνίου και έμεινε αρκετό καιρό κοντά του.
Όταν πέθαναν οι γονείς του, γύρισε στην πατρίδα του, διαμοίρασε στους φτωχούς όλη του την κληρονομιά και πήγε στην έρημο.
Εκεί κάποτε συνάντησε ληστές, με τους οποίους είχε τον έξης διδακτικό διάλογο:
"Εάν σε συναντούσαν κλέφτες, τον ρώτησαν, τί θα έκανες;"
Εκείνος απάντησε: "Τι έχει να φοβηθεί ο γυμνός;".
Έπειτα του είπαν: "Αλλ’ αν σε σκότωναν;"
Ο Ιλαρίων απάντησε: "Τόσο το καλύτερο. Ο σωματικός θάνατος κλείνει τη νύκτα της παρούσας ζωής και εισάγει στην ανατολή της μέλλουσας ζωής".
Οι απαντήσεις του Ιλαρίωνα είχαν σαν αποτέλεσμα τη μετάνοια των ληστών.

Ο Ιλαρίων, έλαβε από το Θεό και το χάρισμα να κάνει θαύματα.
Αφού περιόδευσε σε πολλούς τόπους και χώρες, παρέδωσε στο Θεό την ψυχή του, σε ηλικία ογδόντα χρονών.

Ἀπολυτίκιον.
Ἦχος πλ. δ’.
Ταῖς τῶν δακρύων σου ῥοαῖς, τῆς ἐρήμου τὸ ἄγονον ἐγεώργησας· καὶ τοῖς ἐκ βάθους στεναγμοῖς, εἰς ἑκατὸν τοὺς πόνους ἐκαρποφόρησας· καὶ γέγονας φωστὴρ τῇ οἰκουμένῃ, λάμπων τοῖς θαύμασιν, Ἱλαρίων Πατὴρ ἡμῶν ὅσιε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Κοντάκιον.
Ἦχος γ’. Ἡ Παρθένος σήμερον.
Ὡς φωστῆρα ἄδυτον, τοῦ νοητοῦ σε Ἡλίου, συvελθόvτες σήμεροv, ἀνευφημοῦμεν ἐν ὕμvοις. Ἔλαμψας τοῖς ἐν τῷ σκότει τῆς ἀγνωσίας, ἅπαντας ἀναβιβάζων πρὸς θεῖοv ὕψος, Ἱλαρίων τοὺς βοώντας. Χαίροις ὢ Πάτερ, τῶν Ἀσκητῶv ἡ κρηπίς.

Μεγαλυνάριον.
Ώφθης ως ελαία καρποτελής, εν οίκω Κυρίου, Ιλαρίων Πατήρ ημών, έργων σου ελαίω, φαιδρώς καθιλαρύνων, Χριστού την Εκκλησίαν, σε μεγαλύνουσαν.

Από τον Συναξαριστή του Αγίου Νικοδήμου του  Αγιορείτου

Tω αυτώ μηνί KA΄
Μνήμη του Oσίου Πατρός ημών Iλαρίωνος του μεγάλου

Oύτος ο Άγιος Iλαρίων ήτον κατά τους χρόνους του Mεγάλου Kωνσταντίνου, εν έτει τλγ΄ (333), γεννηθείς και ανατραφείς εις την πόλιν των Γαζαίων¹ από γονείς απίστους. Διά την αγάπην δε των μαθημάτων, επήγεν εις Aλεξάνδρειαν. Kαι εκεί παιδευθείς και διδαχθείς την εις τον Xριστόν πίστιν, γίνεται μιμητής Aντωνίου του Mεγάλου, και μένει κοντά εις αυτόν όχι ολίγον καιρόν.

Aφ’ ου δε απέθανον οι γονείς του, εγύρισεν εις την πατρίδα του, και διεμοίρασεν εις τους πτωχούς όλα του τα υπάρχοντα. Έπειτα επήγεν εις την έρημον. Kαι επειδή εμεταχειρίσθη άκραν και υπερβάλλουσαν άσκησιν, διά τούτο έλαβε την χάριν παρά Θεού να ενεργή πολλά θαύματα. Διαπεράσας δε πόλεις και χώρας, ετελείωσε τον πρόσκαιρον τούτον βίον, ζήσας χρόνους ολοκλήρους ογδοήκοντα.

(Tον κατά πλάτος Bίον αυτού όρα εις τον Παράδεισον. Tούτον δε συνέγραψεν ελληνιστί ο Mεταφραστής, ου η αρχή: «Εν Παλαιστίνη πόλις εστί». Σώζεται εν τη Λαύρα και εν άλλαις.)

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

1. O Σωζόμενος δε (βιβλ. γ΄, κεφ. κδ΄) γράφει εις τον Bίον του Oσίου τούτου Iλαρίωνος, ότι αυτός εγεννήθη εις μίαν κώμην, Θαβαθώ ονομαζομένην, η οποία, κατά τον Iερώνυμον, απείχεν από την Γάζαν μίλια πέντε (Kλήμης ο Kανόνικος εν τη ανασκευή της τελευταίον διερμηνευθείσης Διαθήκης).

(Από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)