Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΛΥΜΝΟΥ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ

 

 

 

 

  

Η Κάλυμνος βρίσκεται στο νοτιοανατολικό Αιγαίο Πέλαγος, ανάμεσα στην Κω, τη Λέρο και τη Μικρά Ασία.
Αποτελεί το τέταρτο σε έκταση και το τρίτο σε πληθυσμό νησί του νομού Δωδεκανήσου.

Η επιφάνειά της είναι 109,67 τ. χλμ., ενώ το μήκος των ακτών φτάνει τα 96 χλμ.
Πρόκειται για κατ’ εξοχήν ναυτικό νησί, η ιστορία, ο πολιτισμός και η λαϊκή παράδοση του οποίου σχετίζονται άμεσα με τη θάλασσα.
Η αρχική ονομασία του νησιού ήταν Καλύδνα.

Η Κάλυμνος έχει μια μακραίωνη και πολυσήμαντη ιστορία.
Η Κάλυμνος κατοικείται από τους χρόνους της νεολιθικής εποχής. Αρχαιότεροι κάτοικοι του νησιού ήταν οι Κάρες οι οποίοι ήρθαν στη Κάλυμνο από την Μικρά Ασία στις αρχές της γεωμετρικής εποχής.  
Ο Όμηρος την ονομάζει Καλύδνες και αναφέρει ότι συμμετείχε στον Τρωικό πόλεμο στέλνοντας μαζί με άλλα νησιά 30 πλοία με αρχηγούς Φείδιππο και τον Αντίφαντο Μετά τον Τρωικό πόλεμο (σύμφωνα με τον Διόδωρο), τέσσερα από τα πλοία του Αγαμέμνονα στο γυρισμό τους ναυάγησαν έξω από το νησί.
Τα πληρώματά τους (Αργείοι και Επιδαύριοι) εγκαταστάθηκαν τότε μόνιμα στο νησί και έχτισαν ένα οικισμό πάνω στο οροπέδιο του νησιού, που, σε ανάμνηση της μακρινής τους πατρίδας, ονομάστηκε Άργος.
(Σήμερα στη θέση ΄Αργος βρίσκεται το αεροδρόμιο του νησιού).  
Για πολύ καιρό το Άργος υπήρξε η πρωτεύουσα του νησιού.

Ο Απόλλωνας ήταν ο προστάτης θεός της Καλύμνου, ενώ το Ιερό του υπήρξε το πολιτικό και θρησκευτικό κέντρο της, καθ’ όλη την αρχαιότητα, από τις αρχές της 1ης π. Χ. χιλιετίας έως και τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες.
Τον 6ο π. Χ. αιώνα η Κάλυμνος κόβει αργυρά νομίσματα, στα οποία εικονίζεται κεφάλι γενειοφόρου κρανοφόρου πολεμιστή στον εμπροσθότυπο και η λύρα του θεού Απόλλωνα στον οπισθότυπο.

Κατά τη διάρκεια των Περσικών Πολέμων (αρχές 5ου π. Χ. αιώνα) το νησί τελεί υπό την κατοχή των Περσών και της βασίλισσας Αρτεμισίας της πρεσβύτερης.
Απελευθερώνεται το 477 π.Χ., γίνεται μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας, μαζί με τη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο, την Κω και τη Ρόδο και πληρώνει φόρο στο ταμείο της συμμαχίας που βρίσκεται στη Δήλο.

Στον Πελοποννησιακό πόλεμο δε φαίνεται να παίρνει μέρος, αφού ο Θουκυδίδης δεν την αναφέρει καθόλου ανάμεσα σε άλλα νησιά.
Το 357 π.Χ. η Κάλυμνος παύει να είναι ελεύθερη.
Υποτάσσεται στην εξουσία του βασιλιά της Αλικαρνασσού Μαύσωλου. Μετά από 15 χρόνια περίπου, η Κάλυμνος επαναστατεί, αποκτά την ελευθερία της και ξαναγίνεται σύμμαχος των Αθηναίων.

Κατά τον 3ο π. Χ. αιώνα η Κάλυμνος κόβει αργυρά και χάλκινα νομίσματα, τα οποία φέρουν στον εμπροσθότυπο κεφάλι αγένειου κρανοφόρου πολεμιστή και στον οπισθότυπο κιθάρα.

Κατά τους ελληνιστικούς χρόνους το νησί συχνά εμπλέκεται στους εξοντωτικούς αγώνες ανάμεσα στους διαδόχους του Αλεξάνδρου, λόγω της γεωγραφικής θέσης του.
Την εποχή αυτή μάλιστα οικοδομούνται σε διάφορα σημεία της Καλύμνου οχυρά και φυλάκεια, για την προστασία των κατοίκων, λόγω των ασταθών κοινωνικοπολιτικών συνθηκών της εποχής.

Στα τέλη του 3ου π. χ. αιώνα η Κάλυμνος και η γειτονική νήσος Κως συνενώνονται υπό το κοινό πολιτειακό καθεστώς της Ομοπολιτείας.
Η Κάλυμνος υποτάχθηκε στους Ρωμαίους το 44 π.Χ.
Έχοντας όμως στηρίξει τη Ρώμη στους Μυθριδατικούς πολέμους, είχε κάποια προνόμια.
Κατά την περίοδο της ρωμαιοκρατίας η Κάλυμνος ανήκει στην Επαρχία των Νήσων.

Με  την  κυριαρχία  των  Οθωμανών  στο  Αιγαίο, οι  επιδρομές  μειώνονται  και  οι  κάτοικοι  κατεβαίνουν  σιγά-σιγά  από  το  Κάστρο  και  κατοικούν  τη  γύρω  περιοχή.
Κύρια  απασχόλησή  τους  η  γεωργία  και  εμφανίζονται  δειλά  τα  πρώτα  μικρά  καϊκια  σφουγγαριών.
Μέσα  στο  Κάστρο  έμειναν  οι  Καλύμνιοι  μέχρι  το  1750.
Έβγαιναν  μόνο  για  να  καλλιεργήσουν  τη  λιγοστή  γη  τους  ή  για  να  βοσκήσουν  τα  ζώα  τους.

Μετά  το  1750, όταν  έπαψαν  οι  πειρατικές  επιδρομές, οι  κάτοικοι του  Κάστρου  άρχισαν  να  κτίζουν  σιγά-σιγά  νέα σπίτια  κάτω  από αυτό  και  να  φτιάχνουν  τους  πρώτους  συνοικισμούς:
Θένια, Κοκχαλαριά, Γιακχά, Βαθύ  και  Στημένια.
Σε  50  περίπου  χρόνια  το  Κάστρο  είχε  αδειάσει  ενώ  η  Χώρα  άρχισε  να  ακμάζει  με  γρήγορους  ρυθμούς  και  ο  κόσμος  άρχισε  να  απλώνεται  και  πάλι  σε όλο  το  νησί.

Η  Χώρα αποτέλεσε  την  πρωτεύουσα του  νησιού  κατά  το 18ο και  19ο αιώνα.
Μετά  το  1850  άρχισε  να  χτίζεται  η  Πόθια, η  οποία έμελλε  να  γίνει  και  η  νέα  πρωτεύουσα  του  νησιού.